Problem Çözme Araçları Serisi-1: Balık Kılçığı

Analiz ve karar verme sürecinin iş dünyasında büyük bir öneme sahip olduğu bir gerçek olarak karşımıza çıkmaktadır. Öte yandan, hem günlük hem de genel sorunların çözümü için yapılabilecek analizlerin bir araya getirilmesi ve kullanıcıların bilgisine sunulması da önem arz etmektedir. Bu kapsamda, 20. yüzyılda ortaya konan çok sayıdaki sorun çözme aracının bir araya getirilmesi ve bilgi havuzu oluşturulması da önemli bir husus olarak belirmektedir. Bu seri boyunca, daha önce yazdığım PESTLE analizi dışında incelediğim problem çözme amaçlı analizleri ortaya koymaya çalışacağım.

Neden-Sonuç Diyagramı (Balık Kılçığı ya da Ishikawa Diyagramı)

Neden-Sonuç Diyagramı, bir sorun ya da sonuca ilişkin birden çok olası sebebin tanımlanmasını sağlayan bir araçtır. Bir beyin fırtınası bölümüne de sahip olabilen diyagram, fikirleri belirli kategoriler altında toplamak için ideal bir araçtır.

Uygulanışı:

Bir sorun üzerinde uzlaşılır. Sorun bir tahtanın en sağına ve ortaya yazılır; sorun bir dikdörtgen içine alınır ve temel bir ok bu dikdörtgene sabitlenir. Genel olarak “Yöntem, Teçhizat, İnsan, Materyal, Çevre, Önlemler” başlıkları olmak üzere, üzerinde anlaşılan temel kategoriler kapsamında beyin fırtınası yapılır. Söz konusu kategorilerden üzerinde anlaşılanlar, soruna sabitlenmiş olan temel ok üzerinde dallar oluşturacak şekilde eklenir. Her olası sorun için “Bu neden kaynaklanır?” sorusunu sorarak uygun kategoriye sorun bir küçük dal olarak eklenir. Her alt sebep için de aynısı tekrarlanır. En küçük ancak verimli detaya kadar inilmesi için “Neden?” sorusu sorulur. Grupta başka bir fikir kalmayana kadar bu süreç devam eder. Nedenler, ilgili dallara ve alt dallara eklenir.

Örnek:

Sebep-sonuç diyagramına ilişkin basit bir örnek aşağıda gösterilmiştir.

Sebep-Sonuç Diyagramı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir